2026 YKS Tercihleri: Sık Sorulan Sorular ve Cevaplar

İçerik Haritası

2026 YKS'nin ardından tercih dönemine giren adayların aklında pek çok soru var: başarı sırası barajları, kontenjanlar, kaç tercih yapılabileceği, ek yerleştirme ve kayıt tarihleri… Bu yazıda tercih döneminde en çok merak edilen soruları ve cevaplarını bir araya getirdim. Kesin ve güncel bilgiler için her zaman ÖSYM'nin resmî 2026 kılavuzunu esas almanızı öneririm.

Başarı sırası koşulu 2026'da da uygulanacak mı?

Evet. Mühendislik, Mimarlık, Tıp, Hukuk ve Öğretmenlik gibi programlarda başarı sırası koşulu 2026'da da devam ediyor. Bu programları tercih edebilmek için, belirlenen en düşük başarı sırasının içinde yer almanız gerekir; barajın altında yapılan tercihler yerleştirmede değerlendirmeye alınmaz. Barajlara ait güncel sıralamalar 2026 kılavuzunda yer almaktadır.

Başlıca programlar için 2026 yılında geçerli olan en düşük başarı sıraları şöyledir:

ProgramEn Düşük Başarı Sırası
Tıp50.000
Diş Hekimliği80.000
Eczacılık100.000
Hukuk100.000 – 125.000*
Mimarlık250.000
Mühendislik300.000
Öğretmenlik300.000

*Hukuk barajı geçmiş yıllarda tercih döneminde değişikliğe uğradı ve kaynaklarda 100.000–125.000 aralığında geçiyor. Barajlar YÖK/ÖSYM tarafından belirlenir ve güncellenebilir; kesin değerler için mutlaka 2026 kılavuzunu kontrol edin.

Yerleştirme neye göre yapılacak?

Yerleştirmeler; ortaöğretim başarı puanı (OBP) eklenmiş yerleştirme puanlarına ve başarı sıralarına göre yapılacaktır. Yani ham puanınız değil, OBP'nizin de eklendiği yerleştirme puanınız ve bu puana bağlı sıralamanız esas alınır.

Kaç tercih hakkımız var?

Toplam 24 tercih hakkınız bulunuyor. Bu 24 tercih; devlet, vakıf ve KKTC üniversitelerini birlikte kapsayacak şekilde farklı puan türlerinden bölümleri içerebilir.

Üniversite kontenjanları arttı mı?

2026'da devlet ve vakıf üniversitelerinin kontenjanları program bazında artış gösterdi. Devlet politikaları kapsamında ikinci öğretim kontenjanları büyük ölçüde kapatıldı. Kılavuzda pek çok yeni program yer aldı; özellikle yapay zeka temalı yeni isimli bölüm ve programlar açıldı. Güncel kontenjanlar için kılavuzu mutlaka takip edin.

YKS tercihlerinde nelere dikkat etmeliyiz?

Tercih sürecinde dikkat edilmesi gereken pek çok ayrıntı var: başarı sırasına göre liste kurmak, ölü tercihlerden kaçınmak, sigorta tercihleri doğru belirlemek ve üniversitelerin son yıllardaki verilerini incelemek. Bu konudaki ayrıntılı uyarılar için tercih rehberi yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Puanlar yükselirken başarı sıraları düşebiliyor; bu adayları nasıl etkiler?

200.000 ve öncesi sıralamalarda büyük bir değişiklik beklenmiyor; ancak daha alt sıralamalarda farklılıklar oluşabilir. Bu nedenle mutlaka tercih danışmanlarından destek alın ve tercih edeceğiniz üniversitelerin son 3 yıllık puan ve başarı sıralamalarını dikkatlice inceleyin.

YKS tercihleri puana göre mi, sıralamaya göre mi yapılacak?

YKS tercihleri başarı sırasına göre yapılır. Puanlar sınavın zorluğuna göre yıldan yıla değiştiği için, adayın gerçek yerini gösteren ölçüt başarı sıralamasıdır.

Ek yerleştirme yapılacak mı?

Evet. İlk yerleştirmede dolmayan kontenjanlar için bu yıl da ek yerleştirme (ek kontenjan) şansı olacaktır. İlk tercihte istediği yere yerleşemeyen adaylar, ek yerleştirme döneminde boş kalan kontenjanları değerlendirebilir.

YKS kayıtları ne zaman yapılacak?

YKS kayıtları geçmiş yıllarda genellikle Ağustos ayının son haftalarında yapıldı; bu yıl da benzer bir dönemde yapılması bekleniyor. Kesin kayıt tarihleri için ÖSYM'nin resmî takvimini takip etmeniz gerekir.

Sigorta tercihim en fazla kaç adet olmalı?

Başarı sırası düşük olan adayların gereksiz risk almasına gerek yoktur. Ölü tercih sayısını azaltıp, yerleşme ihtimali yüksek olan "sigorta tercihleri" listenizin alt kısmında yeterli sayıda tutmalısınız. Buradaki amaç, açıkta kalma riskini ortadan kaldırmaktır.

 

Tüm bu başlıklarda en doğru ve güncel bilgi, ÖSYM'nin yayımladığı 2026 kılavuzundadır. Tercihlerinizi bilinçli yapmanız dileğiyle; başarılar dilerim.

Güneş Banu Kocatepe
Üniversite Tercih Danışmanı

Yayınlanma Tarihi: 17.07.2026Güncellenme Tarihi: 17.07.2026

Mezuna Kalmak Mantıklı mı? Avantaj ve Dezavantajları

İçerik Haritası

20-21 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleşen YKS'nin tamamlanmasıyla birlikte, adayların aklında "mezuna kalmalı mıyım?" sorusu belirmeye başladı. Özellikle akademik başarısı beklediğinden düşük olan ya da sınavı ummadığı şekilde geçen adayların bir alternatif olarak düşündüğü mezuna kalma konusu; hem ebeveynler hem öğrenciler açısından aceleye getirilmemesi, derinlemesine değerlendirilmesi gereken bir karardır.

Her adayın başarı yolu farklıdır. İkinci yılı deneyen adaylar hedeflerine ulaşabildiği gibi, ulaşamayanlar da olacaktır. Yıllar içinde yaptığım analiz ve incelemelerde, ikinci yılı deneyen adayların yaklaşık %10-15'i hayal ettiği hedefe ulaşırken; geri kalanı ne yazık ki ya aynı sıralamada kalıyor ya da daha düşük bir sıralama yakalıyor. Ancak bu oranı tersine çevirmek, mezuna kalmayı bireysel olarak avantaja dönüştürmek tamamen sizin elinizdedir.

Mezuna Kalmadan Önce Kendinize Sormanız Gereken Sorular

Bu kararı vermeden önce kendinize karşı olabildiğince objektif olmanız gerekir. Aşağıdaki soruları dürüstçe yanıtlayın:

  • Hedefiniz ne? Mevcut durumunuzla hedefiniz arasında uçurum var mı? Hedefiniz gerçekçi mi, yoksa hayal mi?
  • Bu sene verimli çalıştığınıza inanıyor musunuz? Çalışmanızı gerçekten değerlendirdiniz mi?
  • Aynı stresi yeniden kaldırabilecek misiniz? Kendinize inanıyor musunuz?
  • Mezuna kaldığınızda maddi ve manevi sosyal desteğiniz var mı? Ebeveyniniz de bu duruma hazır mı?
  • Yeniden hazırlanırken dershane ya da etüt merkezinden faydalanacak mısınız? Nasıl bir yol haritası izleyeceksiniz? Maddi bir kayıp yaşayacak mısınız?
  • Sevdiğiniz, istediğiniz bölümden emin misiniz?
  • Arkadaşlarınız bu sene üniversiteye giderse stres hisseder misiniz?
  • Bir sene gecikmeli yerleşseniz kendinizi kötü hisseder misiniz?
  • Ailenizin sizi destekleyeceğini düşünüyor musunuz?
  • Motive olup verimli bir çalışma disiplini sağlayabileceğinizi düşünüyor musunuz?
  • Önceliğiniz istediğiniz üniversite mi, yoksa istediğiniz bölüm mü?

Bu sorularla kendinizi analiz ettiyseniz, artık detaylara bakabiliriz. Yıllardır tercih danışmanlığı yapan ve yüzlerce adayı inceleme fırsatı bulmuş bir eğitimci olarak, mezuna kalmanın avantajlarını ve dezavantajlarını sizin için derledim. Başarı sıraları ve puanlar açıklanıp tercih dönemi başladığında fikir vermesi dileğiyle.

Mezuna Kalmanın Avantajları

  • Zamanı daha iyi yönetme fırsatı yaratır.
  • Soru çözmeye ve konu çalışmaya daha çok vakit ayırmanıza yardımcı olur.
  • Çalışma tekniğinizi ve hedeflerinizi belirlemede daha analitik davranmanız için zaman sağlar.
  • Okul stresi olmadan çalışmanıza imkân verir.
  • Daha özgür ve bireysel olma şansı sunar.
  • YKS'ye hazırlık için daha fazla zamana sahip olursunuz.
  • Hayallerinize ulaşmak için yeni bir şans elde edersiniz.
  • Üniversite tercihlerinde daha olgunlaşmış, araştırmaya dayalı ve bilinçli seçimler yapmanıza olanak tanır.
  • Kendinize daha çok vakit ayırmanıza imkân verir.

Mezuna Kalmanın Dezavantajları

  • Mezuna kalmak stresli bir süreçtir; aynı sınav stresini bir yıl daha yaşarsınız.
  • Çevre ve aile baskısıyla karşılaşabilirsiniz.
  • Aynı konulara yeniden çalışmak sıkıcı olabileceği gibi, "bunu zaten biliyorum" tuzağına düşüp gerekli özeni göstermeyebilirsiniz.
  • Mezuna kalmak maddi açıdan da dezavantaj oluşturabilir.
  • Motivasyon problemi yaşayabilirsiniz.
  • "Nasılsa zaman var" düşüncesiyle zaman yönetiminde yine geç kalabilirsiniz.
  • Üniversiteden daha geç mezun olur, iş hayatına daha geç başlayabilirsiniz; sizden yaşça küçük kişilerle aynı ortamda bulunma ihtimaliniz artar.
  • Dikkat dağınıklığı ve odaklanma problemi yaşayabilirsiniz.
  • Hayallerinize ulaşmak için bir yıl daha beklemeniz gerekir.
  • Daha önce tercih yapıp bir programa yerleştiyseniz, okul başarı puanınız (OBP) düşer.

Mezuna Kalma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Mezuna kalmak ne demek?

Mezuna kalmak, lise mezunu bir adayın üniversiteye yerleşmeyip bir sonraki YKS'ye yeniden hazırlanmasıdır. Amaç, ek bir yıl çalışarak başarı sırasını yükseltmek ve tercih seçeneklerini genişletmektir.

Mezuna kalan öğrencilerin kaçı hedefine ulaşıyor?

Yıllara dayalı gözlemlerde, ikinci yılı deneyen adayların yaklaşık %10-15'i hayal ettiği hedefe ulaşıyor; geri kalanların çoğu ise aynı sıralamada kalıyor ya da daha düşük bir sıralama elde ediyor. Bu oranı belirleyen en önemli etken, adayın disiplinli ve verimli bir çalışma sürdürüp sürdürememesidir.

Mezuna kalınca okul puanı (OBP) düşer mi?

Daha önce tercih yapıp bir programa yerleştiyseniz, okul başarı puanınızın (OBP) katkısı bir sonraki yıl azalır. Bu nedenle özellikle bir yere yerleşmiş adayların, mezuna kalma kararını bu etkiyi de göz önünde bulundurarak vermesi gerekir.

 

Sonuç olarak mezuna kalma kararı, herkes için tek bir doğru ya da yanlış cevabı olmayan, tamamen kişisel bir tercihtir. Yukarıdaki soruları dürüstçe yanıtlayıp avantaj ve dezavantajları kendi durumunuzla birlikte değerlendirdiğinizde, sizin için en doğru kararı verebilirsiniz. Hangi yolu seçerseniz seçin, başarılar dilerim.

Güneş Banu Kocatepe
Üniversite Tercih Danışmanı

Yayınlanma Tarihi: 17.07.2026Güncellenme Tarihi: 17.07.2026

Ölü Tercih Nedir? Ölü Tercihten Nasıl Kaçınılır?

İçerik Haritası

Üniversite tercih listesi hazırlarken en sık yapılan hatalardan biri "ölü tercih"tir. Ölü tercih, kısaca yerleşme ihtimalinizin olmadığı ya da listenizdeki sıralamayla uyumsuz olan, boşu boşuna yer kaplayan tercihtir. Bu yazıda ölü tercihin ne olduğunu, nasıl anlaşıldığını ve tercih listenizi riske atmadan bu hatadan nasıl kaçınabileceğinizi adım adım anlatıyorum.

Puanları Değil, Başarı Sıralamasını Kullanın

Tercihleri yaparken puanlara bakmayın; yani kendi puanınızla tercih edeceğiniz bölümlerin puanlarını karşılaştırmayın, yanılırsınız. Puan değişkendir, yıldan yıla farklılık gösterir: Türkiye geneli soru çözüm ortalamasına göre değişir, standart sapmaya göre farklılaşır, sınava katılan aday sayısı her yıl değişir. Bütün bunlar değişirken sıralama değişmez ya da çok az değişir. Bu nedenle başarı sıranıza bakın.

Üst Sıraya Yazmak Avantaj Sağlar mı?

Üst sıraya yazmak bazı durumlarda avantaj sağlamayabilir. Örneğin siz ve ben aynı tercihi yaptık; puanı/başarı dilimi yüksek olan, bu tercih son sırasında olsa dahi (daha önceki tercihlerine yerleşmediyse) yerleşebilirken, diğerimiz yerleşemeyebilir. Bununla birlikte, en çok istediğimiz ve akademik başarımıza göre yerleşme ihtimalimizin olduğu bölümleri üst sıraya yazmalıyız.

Kendi Sıramızın Ne Kadar Üstünden Yazmalıyız?

Tercih sayısı (24) bol diye, asla yerleşemeyeceğiniz kadar yüksek sıralara "ölü tercih" dediğimiz şekilde tercih yapmayın. En fazla bir-iki tercihi bu yönde yapın, daha fazla zorlamayın. Bu sınavlara, yarıştığınız puan türünde (SAY, EA, SÖZ, DİL) binlerce gencin girdiğini unutmayın. Başarı sıranızın artı-eksi 10.000 dışına çok çıkmayın.

Yeni Açılan Bölümlerin Puanı/Başarı Sırası Nasıl Olur?

Yeni açılan bölümlerin, aynı isimli denk muadillerine bakın. Bir bölümün yeni açılması ve o alanda ilk kez öğrenci alacağı için kılavuzda puan/başarı sırasının yazmaması, puanının düşük olacağı anlamına gelmez. Örneğin o bölüm Yıldız Teknik Üniversitesi'nde 70.000 dilimi ile öğrenci aldıysa, yeni açılan programda da devlet politikaları gereği bu aralığa yakın, benzer bir sıralama beklenir.

"Ölü Tercih" Nedir?

Tercih listenizde herhangi iki sıradaki tercihler arasındaki tutarsızlığa ölü tercih denir. Başarı sırası birbirinden çok farklı olan tercihler ölü tercihtir.

Konuyu bir örnekle açıklayalım: Adayın 8. tercihi 150 binden öğrenci alan bir bölüm, 9. tercihi ise 120 binden öğrenci alan bir bölüm olsun. Şöyle düşünelim: 150 bine giremeyen bir aday, 120 binlik (daha üst) bir yere girebilir mi? Böyle bir şey mümkün değil, değil mi?

İşte ölü tercih budur; alttaki tercihle bir üstündeki tercihin uyumsuzluğudur. Bu durumda alttaki tercih, boşu boşuna yer kaplayan bir tercihtir; aslında var ama yok gibidir.

Aradaki fark bu kadar açık olmamalı, makul düzeyde olmalıdır. Ne gibi? 150 binin altına 140 binin yazılması gibi; bu idare eder, ölü tercih olmaz. Ya da 40.000 dilimindeki bir öğrenci 3.000 dilimini yazarsa, bu da ölü tercih olur. Yazmış olmak için tercih yapmayın; alttaki sigorta tercihlerinizi riske atmayın.

 

Kısacası her tercihi bir amaçla yazın; sıralamanızla uyumlu ve gerçekten yerleşmek isteyeceğiniz bölümleri listeleyin. Sağlıklı ve bilinçli tercihler dilerim.

Güneş Banu Kocatepe
Üniversite Tercih Danışmanı

Yayınlanma Tarihi: 17.07.2026Güncellenme Tarihi: 17.07.2026

Üniversite Tercihi: Doğru Tercih Listesi Nasıl Yapılır?

İçerik Haritası

Üniversite tercih dönemi, adayın hayatını doğrudan şekillendiren en kritik kararlardan biridir. Bu süreçte en önemli ilke şudur: tercih listeniz başkalarının değil, sizin gerçek isteklerinizin bir yansıması olmalıdır. 2026 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu yayınlandığında öncelikle bu kılavuzu dikkatlice incelemelisiniz. Bu tarihe kadar beğendiğiniz, ilgilendiğiniz üniversiteleri yerinde görme fırsatınız varsa gidin, kampüsleri yerinde değerlendirin.

Tercih yaparken izlemeniz gereken çok önemli adımlar var. Bu adımlara dikkat ederek tercih listenizi mümkün olduğunca doğru şekilde oluşturabilirsiniz.

Doğru Tercih Adımları

Tercih listenizi oluştururken şu üç temel adımı izleyin:

  1. Yükseköğretim Programları ve Kontenjanlar Kılavuzu mutlaka okunmalı ve bu kılavuza göre hiçbir ön şart gözetilmeksizin istek sırasına göre tercih edeceğiniz tüm program ve bölümler belirlenmelidir (www.osym.gov.tr). Yerleştikten sonra pişmanlık yaşamamak için tüm koşulları dikkatlice okuyun.
  2. Belirlenen program ve bölümlerin yanına tüm özellikleri (burs, ücret, özel koşullar vb.) ve tercih edilen bölüme bir önceki yıl giren adayların başarı sıraları yazılmalıdır. Puan aralığınız artı-eksi 10.000 farkla oluşturulmalıdır. Son derece yüksek puanlı bir tercihi başa yazarak boşuna riske girmiş olursunuz. Örneğin 24.000 başarı diliminde olan bir öğrenci; 14.000 başarı dilimli bir yeri, daha önceki yerleştirmeleri de analiz ederek yazabilir. Daha fazla riske gerek yoktur; yapılan araştırmalar da bunu göstermektedir.
  3. Tercihler kesinlikle puana göre değil, başarı sırasına göre yapılmalıdır.

Hangi Tür Üniversiteyi Seçmelisiniz?

Hangi tür bir üniversiteye gitmek istediğinizi bilerek tercih listesini oluşturmalısınız. Üniversiteleri dört ayrı kategoriye ayırmak mümkündür: devlet, vakıf, KKTC ve yabancı üniversiteler. Tercih edeceğiniz üniversitenin bulunduğu il ve ilçe, oturduğunuz adrese yakınlığı, öğrenim koşulları, yurt ve burs olanakları, sosyal etkinlikleri, diploma geçerliliği, mezuniyet sonrası istihdam oranları ve akademik kadrosu gibi başlıklar, tercih listesi oluştururken dikkate almanız gereken en önemli kriterlerdir.

Devlet üniversiteleri

Devlet üniversiteleri; yılda iki kez harç ödediğiniz, eğitiminizin devlet tarafından karşılandığı okullardır. Ücretsiz olmaları, daha eski ve köklü olmaları nedeniyle kontenjanlarının tamamı dolar. Ancak devlet üniversitelerinin bazılarında yurt dışı bağlantısı olan bölümler dolar ya da euro üzerinden ücretli olabilir; bu konuya dikkat etmelisiniz.

Vakıf üniversiteleri

Vakıf üniversiteleri; ücretli olup puana göre çeşitli burslar barındıran okullardır. %100 burs ile yerleşen bir öğrenci, azami öğrenim süresi boyunca ücret ödemez. Puan aralıkları devlet üniversiteleri gibidir. Ne yazık ki bazı adaylarda vakıf üniversiteleri konusunda yanlış bir algı oluşmuştur. Vakıf üniversiteleri de tıpkı devlet üniversiteleri gibi Yükseköğretim Kurumu şemsiyesi altında kurulmuş, ÖSYM sınavı ile öğrenci alan ve yerleştirilen üniversitelerdir. "Hiçbir yere giremezse özele gider" gibi bir yaklaşım doğru değildir. Gerek kadroları gerek puan türleri ile güçlü alternatif okullardır.

KKTC üniversiteleri

KKTC üniversiteleri; yavru vatanımızda kurulmuş, aynı sınavlar ile öğrenci alan üniversitelerdir. Ücretli ve ücretsiz alternatifleri vardır.

Yabancı üniversiteler

Yabancı üniversiteler konusunda, seçeceğiniz üniversitenin mutlaka YÖK denkliği olup olmadığına bakmalısınız. Denkliği olmayan bir üniversitede okumak size zaman kaybı yaşatabilir. Denkliği olup olmadığını YÖK'ün web sayfasından takip edebilirsiniz.

Tercih Listenizi Oluştururken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ön belirlemeleri yaptıktan sonra listenizi mutlaka bilinçli oluşturun. Kazandığınızda gidip öğrenim görmeyeceğiniz fakülteleri, barınma sorunu oluşturabilecek, yalnızca puana göre yazılan ve mezun olduğunuzda istihdam imkânları kısıtlı olan bölümleri, ileride daha büyük sorunlarla karşılaşmamak için listenize almayın.

Gerçekten sevdiğiniz ve istediğiniz bölümlere yer verin

  • Kazandığınızda okumayı asla düşünmediğiniz, tereddüt ettiğiniz ve "kazansam dahi kayıt yaptırmam" diyeceğiniz düşük başarı sırasındaki okulları listeden çıkarın. Çünkü kazanıldığında kayıt yaptırılsın ya da yaptırılmasın, o bölümün başarı katsayısı bir sonraki yıl yarı yarıya düşecektir.
  • Farklı puan türlerinden tercih yapacak adaylar, listelerini her alandan en çok istedikleri bölümlere göre oluşturmalıdır. Öğrenciler her alandan puan oluşturmalıdır; yeni mevzuata göre yatay geçişler artık çok kolaylaştığı için, fen okuyan bir öğrencinin bile diğer puan türlerinin sınavlarına girmesi önemlidir. Bir sonraki sene fikir değiştirip başka bir bölüme yatay geçiş yapmak isterseniz, elinizde oluşmuş bir puanınız olur. Bu durum, merkezi puanla yapılan yatay geçişler için önemlidir.
  • İstek sırasına göre bölümler arasında başarı sırası farkı olabilir; bu, yanlış tercih yaptığınız anlamına gelmez. Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda oluşturacağınız listede, en çok istediğiniz bölümü en üste gelecek şekilde sıralamanız yeterlidir. En çok istediğiniz bölümü başarı sırasını dikkate alarak 1. sıraya yazın, ardından diğer isteklerinizi sıralayın.
  • Yeni açılan ve taban puanı henüz belli olmayan bölümlerin başarı sıraları kılavuzda "---" şeklinde görünür. Bu bölümler, yakın puanlı ve yakındaki bir üniversite ile kıyaslanarak tahmini sıralaması bulunabilir. Tahminlerinize göre diğer üniversitelerle kıyaslama yapın ve aralıklarınız tutuyorsa "---" yazan bölümleri de yazın.
  • Tercih listenizdeki bölüm ve programların devlet, vakıf, KKTC veya yurt dışı olması fark etmeksizin maddi şartlarına dikkat edilmelidir. Devlet üniversitelerinde de yurt dışı üniversiteleriyle ortak yürütülen bölüm/programların ücretli olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Bu bölümlerin belirli dönemleri Türkiye'de, belirli dönemleri yurt dışında okutulur ve her iki dönem için de belirli bir ücret ödenir. Bu hususa mutlaka dikkat edin.
  • Tercih listenizde sıralama yaparken önceliklendireceğiniz kriterler arasında; üniversitenin kampüs olanakları, ulaşım imkânları, yurt/barınma ve yemek durumu, yabancı dil eğitimi, eğitim programı, üniversitenin bulunduğu şehir, burs durumu, ek ücret uygulaması ve hazırlık sınıfı şartı gibi pek çok ölçüt yer alabilir. Bu konuda tercih uzmanlarından görüş alın.
  • Aile istiyor diye kesinlikle sevmediğiniz bir bölümü ya da alanı seçmeyin. Unutmayın; seçeceğiniz mesleği siz yapacaksınız, aileniz değil. Sevmediğiniz, istemediğiniz bir bölümü yalnızca puanınız tutuyor diye listenize almayın.

Üniversite Tercihinde Merak Edilenler

Vakıf üniversitesi mi, devlet üniversitesi mi tercih etmeliyim?

İkisi de Yükseköğretim Kurulu şemsiyesi altında, ÖSYM sınavıyla öğrenci alan üniversitelerdir; "vakıf, hiçbir yere giremeyenin gittiği yer" algısı doğru değildir. Devlet üniversiteleri harç esaslı ve genellikle ücretsizken, vakıf üniversiteleri ücretlidir ancak puana göre %100'e varan burslar sunar. Doğru karar; kadro, puan türü, burs ve size uygunluk kriterlerine göre verilmelidir.

Yabancı üniversite tercih ederken nelere dikkat etmeliyim?

En kritik nokta YÖK denkliğidir. Seçeceğiniz üniversitenin YÖK tarafından tanınıp tanınmadığını mutlaka kontrol edin; denkliği olmayan bir programda okumak ileride zaman kaybına yol açabilir. Denklik durumunu YÖK'ün resmî web sayfasından takip edebilirsiniz.

Taban puanı belli olmayan (---) bölümler tercih edilir mi?

Evet. Yeni açılan bölümlerin başarı sıraları kılavuzda "---" olarak görünür. Bu programları, aynı şehirdeki veya yakın puanlı benzer bir üniversiteyle kıyaslayarak tahmini bir sıralama çıkarabilir; aralığınıza uyuyorsa listenize ekleyebilirsiniz.

 

Hepinize sağlıklı tercihler ve başarılı bir gelecek dilerim.

Güneş Banu Kocatepe
Üniversite Tercih Danışmanı

Yayınlanma Tarihi: 17.07.2026Güncellenme Tarihi: 17.07.2026

Tercihte Puan mı, Başarı Sırası mı? YKS Tercih Rehberi

İçerik Haritası

Uzun bir hazırlık döneminin ardından gelinen en kritik aşama çoğu zaman sınavın kendisi değil, tercih dönemidir. Bu dönemde adayların en çok kafasını karıştıran soru şudur: üniversite tercihi yaparken puan mı, yoksa başarı sırası mı esas alınmalı? Kısa cevabı baştan söyleyeyim — tercih yaparken en geçerli kriter, taban puan değil başarı sırası sıralamasıdır.

Uzun bir hazırlık dönemini bitirip sona yaklaşan öğrencilere, tercihlerini mutlaka bir uzman eşliğinde yapmalarını öneriyorum. Çünkü tercih döneminde yapılan yanlışlar, insanların hayat boyu bedel ödemesine sebep olabilmektedir. Bu yazıda hem "puan mı, sıralama mı?" sorusunu netleştiriyor hem de doğru bir tercih listesi kurmak için dikkat etmeniz gereken adımları paylaşıyorum.

Puan mı, Başarı Sırası mı? Neden Sıralama Daha Güvenilir?

Tercih yaparken en geçerli kriter başarı sırasıdır; çünkü puanlar her yıl sınavın zorluk derecesine göre değişebilir. Aynı doğru sayısına sahip iki aday, farklı yıllarda çok farklı puanlar alabilir. Başarı sırası ise adayın o yıl sınava giren diğer tüm adaylar arasındaki göreli konumunu gösterdiği için çok daha stabil bir ölçüttür. Bu nedenle tercih listesi hazırlanırken puandan çok sıralamaya odaklanmak gerekir.

Başarı Sırası ve Taban Puan Ne Demek?

Tercihe başlamadan önce iki temel kavramı netleştirmekte fayda var:

  • Başarı sırası: YKS'ye giren adayların, her puan türüne (TYT, SAY, EA, SÖZ, DİL) göre en yüksek puandan başlanarak sıralanmasıyla oluşan listede adayın kaçıncı olduğunu gösterir. Kısacası adayın diğer tüm adaylar arasındaki yeridir.
  • Taban puan: Bir bölüme yerleşen en son (en düşük puanlı) öğrencinin puanıdır. Taban puanlar; bölümün popülerliğine, kontenjanına ve o yılki sınavın zorluğuna göre yıldan yıla dalgalanabilir.

Tercih kılavuzlarında yer alan veriler her zaman bir önceki yıla aittir; çünkü içinde bulunulan yılın taban puan ve sıralamaları henüz oluşmamıştır. Bu yüzden geçen yılın başarı sıralamalarını referans almak, tercih yaparken en sağlıklı yaklaşımdır.

Tercihte Neden Uzman Desteği ve İkinci Görüş Önemli?

YKS'ye başvuran adayların istatistiki verilerini incelediğimizde, daha önce bir programa yerleştiği hâlde tekrar sınava başvuran binlerce aday olduğunu görüyoruz. Bu tablo, sanırım doğru tercih yapmanın öneminin en etkili kanıtıdır.

Bu yüzden uzmanların önerilerini dinleyin; gerekiyorsa danıştığınız uzman sayısını artırın ve birden fazla görüş alın. Tercih yaparken bir-iki uzmandan öneri ve destek almanızda fayda var. Ayrıca ücretsiz hizmet veren tercih robotlarından da yararlanabilirsiniz.

Bunun yanında Milli Eğitim Bakanlığı, tercih döneminde rehber öğretmen ve psikolojik danışmanlar aracılığıyla ücretsiz tercih danışmanlığı hizmeti de sunmaktadır; bu imkânı da değerlendirebilirsiniz.

Doğru Tercih Listesi Nasıl Sıralanır?

İlk sıralara en çok istediğiniz bölümleri yazın

Tercihlerde ilk sıraya yazacağınız bölüm, en çok istediğiniz bölümü anlatır. Listenin baştaki birkaç tercihini "puanım yeterli olmayabilir" endişesine kapılmadan, yalnızca gerçekten istediğiniz programlara ayırın. Puanların beklenenden yüksek gelme ihtimaline karşı, gönlünüzdeki bölümleri üst sıralarda tutmak önemlidir.

"Ölü tercih"lerle şansınızı düşürmeyin

Bazı adaylar, tercih sayısı fazla (en fazla 24) diye ön sıralara yerleşme ihtimali çok düşük "ölü tercihler" yaparak farkında olmadan şanslarını azaltıyor. Bu yönde bir tercih yapılacak olsa bile bunların sayısı 2 ya da 3'ü geçmemeli. Bu noktaya dikkat ederseniz, açıkta kalma ihtimaliniz büyük ölçüde ortadan kalkar.

"Sigorta tercih"lerinizi başarı sırasına göre belirleyin

Sigorta tercih dediğimiz, listenin alt tarafını güvenceye alan tercihleri mutlaka başarı sırasına göre yapmalısınız. Bunu yaparken, ilgilendiğiniz puan türündeki başarı sıranız ile tercih edeceğiniz bölümün başarı sıralaması arasında artı-eksi 10.000 dilimini aşmamanızı, bu aralıkta kalmanızı şiddetle tavsiye ederim. Böylece puanların düşme ihtimaline karşı listenizin alt tarafını sağlamlaştırmış olursunuz.

ÖSYM Yerleştirme Kriterleri: Sıralama Dışında Neler Etkiler?

ÖSYM Başkanlığının yerleştirme kriterlerini dikkatlice okuyun ve anlamaya çalışın. Tercihlerde sıralama kadar; yaşınız, diploma puanınız, cinsiyetiniz, doğum yılınız ve doğum ayınız gibi pek çok kritere de dikkat edilmektedir. Milyonlarca adayın değerlendirildiği bu sınavlarda bilinçli tercih yapmak son derece önemlidir.

Bu kriterlerin tamamı ve güncel taban puan ile başarı sıralamaları, ÖSYM'nin her yıl yayımladığı Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda yer alır. Taban puanları ve başarı sıralamalarını incelemek için YÖK Atlas'taki Tercih Sihirbazı'ndan da yararlanabilirsiniz. 2026 tercih döneminin kesin tarihleri ve kuralları için mutlaka ÖSYM'nin resmî kılavuzunu esas alın.

Sıkça Sorulan Sorular

Tercihte puan mı, başarı sırası mı dikkate alınmalı?

Genel yerleştirmede esas alınması gereken başarı sırasıdır. Puanlar sınavın zorluğuna göre yıldan yıla değişebildiği için, adayın gerçek yerini en doğru gösteren ölçüt başarı sıralamasıdır. Ek yerleştirmede ise o yıla ait puanlar kullanılır.

Başarı sırası nedir?

Başarı sırası, YKS'ye giren adayların her puan türüne göre en yüksek puandan başlanarak sıralanmasıyla oluşan listede adayın kaçıncı olduğunu gösteren sıralamadır. Adayın diğer tüm adaylar arasındaki yerini ifade eder.

Kaç tercih yapabilirim?

Adaylar en fazla 24 tercih yapabilir. Bu tercihler devlet, vakıf ve özel üniversiteleri birlikte kapsar; farklı puan türlerinden (TYT, SAY, EA, SÖZ, DİL) bölümler aynı listede sıralanabilir.

Sigorta tercih nasıl yapılır?

Sigorta tercihler, listenin alt kısmını güvenceye alan ve yerleşme ihtimali yüksek tercihlerdir. Bunları başarı sırasına göre belirlemek gerekir; başarı sıranız ile bölümün başarı sıralaması arasında artı-eksi 10.000 dilimlik aralıkta kalmak, açıkta kalma riskini önemli ölçüde azaltır.

2026 YKS tercihleri ne zaman yapılacak?

Tercih dönemi, YKS sonuçlarının açıklanmasının ardından başlar. Tarihler her yıl ÖSYM tarafından belirlendiğinden, 2026 tercih takviminin kesin günleri için ÖSYM'nin resmî sınav takvimini ve tercih kılavuzunu takip etmeniz en doğrusudur.

 

Hepinize sağlıklı tercihler yapacağınız, başarılı günler dilerim.

Güneş Banu Kocatepe
Üniversite Tercih Danışmanı

Yayınlanma Tarihi: 17.07.2026Güncellenme Tarihi: 17.07.2026

Tez Nedir, Nasıl Yazılır? Tezli–Tezsiz Farkları

İçerik Haritası

Yüksek lisans yapmayı düşünen öğrencilerin en sık sorduğu sorulardan biri şudur: Tez nedir? Tez yazmak zorunlu mu? Tezli ve tezsiz program arasında nasıl bir fark vardır?

Aslında tez, akademik eğitimin en önemli aşamalarından biridir. Öğrencinin yalnızca dersleri tamamlaması değil; aynı zamanda bilimsel düşünme becerisi kazanması, araştırma yapabilmesi ve bir konuda uzmanlaşması beklenir.

Bu yazıda tez kavramını akademik ve pratik yönleriyle ele alacak, tez yazım sürecini adım adım anlatacak ve tezli–tezsiz program farklarını net biçimde açıklayacağız.

Tez Nedir?

Tez nedir? En temel tanımıyla tez; belirli bir akademik konuda yapılan özgün araştırmanın, bilimsel yöntemlere uygun biçimde yazılı olarak sunulduğu çalışmadır.

Tez, var olan bilgiyi tekrar etmek değil; mevcut literatüre katkı sunmayı hedefleyen sistematik bir çalışmadır. Bu nedenle tez çalışmasında:

  • Net bir araştırma problemi belirlenir
  • Konuyla ilgili literatür detaylı şekilde incelenir
  • Bilimsel yöntem (nicel, nitel veya karma) kullanılır
  • Veri toplanır ve analiz edilir
  • Bulgular yorumlanır
  • Akademik etik kurallarına uygun hareket edilir

Tez genellikle yüksek lisans ve doktora programlarında zorunlu bir akademik çalışmadır. Ancak lisans düzeyinde de bazı bölümlerde bitirme tezi ya da proje çalışması bulunabilir. Akademik düzeye göre tez türleri farklılaşır: lisans bitirme tezi temel araştırma becerisini ölçerken, yüksek lisans tezi belirli bir konuda derinlemesine inceleme; doktora tezi ise alana özgün bilimsel katkı sunmayı hedefler.

Tez Yazmak Nedir?

Tez yazmak nedir? Bu süreç yalnızca uzun bir metin hazırlamak değildir. Tez yazmak; bir konuyu derinlemesine araştırmak, sistematik biçimde incelemek ve akademik çerçevede raporlamaktır.

Tez yazma süreci şu anlamlara gelir:

  • Bir araştırma sorusu geliştirmek
  • Hipotez kurmak (gerekiyorsa)
  • Veri toplamak
  • Veriyi analiz etmek
  • Sonuçları bilimsel bir dil ile sunmak

Bu süreç öğrenciye yalnızca akademik bilgi değil, aynı zamanda şu becerileri kazandırır:

  • Analitik ve eleştirel düşünme
  • Problem çözme yetkinliği
  • Akademik yazım disiplini
  • Kaynak gösterme ve atıf bilinci
  • Planlı ve sistemli çalışma alışkanlığı

Bu yönüyle tez yazmak, mesleki gelişime de katkı sağlayan önemli bir deneyimdir. Lisansüstü eğitim sürecinde edinilen bu yetkinlikler, hem akademik kariyere hem de özel sektörde uzmanlık gerektiren pozisyonlara önemli bir hazırlık niteliği taşır.

Tez Nasıl Yazılır?

"Tez nasıl yazılır?" sorusu özellikle lisansüstü eğitime yeni başlayan öğrenciler için kritik bir konudur. Tez yazım süreci planlı ve aşamalı ilerler.

1. Konu Belirleme

Tez konusu:

  • İlgi alanınıza uygun olmalı
  • Araştırılabilir nitelikte olmalı
  • Literatürde karşılığı bulunmalı
  • Zaman ve kaynak açısından yapılabilir olmalı

Doğru konu seçimi, tez sürecinin en önemli adımıdır. Daha önce yapılmış çalışmalara ulaşmak için YÖK Ulusal Tez Merkezi (tez.yok.gov.tr) gibi resmi kaynaklardan tez taraması yaparak alanınızdaki boşlukları tespit edebilirsiniz.

2. Danışman Atanması

Danışman öğretim üyesi, süreci akademik açıdan yönlendirir. Konu netleştirme, yöntem belirleme ve yazım aşamalarında rehberlik eder. Düzenli iletişim, tez sürecinin verimli ilerlemesinin en önemli unsurlarından biridir.

3. Literatür Taraması

Bu aşamada konuya ilişkin daha önce yapılmış çalışmalar incelenir. Amaç, araştırmanın hangi boşluğu dolduracağını belirlemektir. Yerli ve yabancı akademik veri tabanları, dergiler ve tez arşivleri taranarak çalışmanın bilimsel temeli oluşturulur.

4. Yöntem Belirleme

Araştırmanın türüne göre yöntem seçilir:

  • Nicel yöntem: Anket, deney, istatistiksel analiz
  • Nitel yöntem: Görüşme, gözlem, içerik analizi
  • Karma yöntem: Her iki yaklaşımın birlikte kullanılması

5. Veri Analizi ve Yazım Süreci

Toplanan veriler analiz edilir ve akademik yazım kurallarına uygun şekilde raporlanır.

Tez genellikle şu bölümlerden oluşur:

  • Giriş: Araştırma problemi, amaç ve önemi tanıtılır.
  • Literatür Taraması: İlgili kavramsal çerçeve ve önceki çalışmalar değerlendirilir.
  • Yöntem: Araştırma deseni, evren-örneklem, veri toplama ve analiz teknikleri açıklanır.
  • Bulgular: Elde edilen veriler tablo, grafik ve metin halinde sunulur.
  • Tartışma: Bulgular literatür ışığında yorumlanır.
  • Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın katkıları özetlenir ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulur.
  • Kaynakça ve Ekler: Atıf yapılan tüm kaynaklar ve destekleyici belgeler eklenir.

Yazım aşamasında üniversitenizin tez yazım kılavuzuna uymak; sayfa düzeni, atıf stili ve biçimsel kurallar açısından belirleyicidir.

Tez Yazmazsam Ne Olur?

Bu durum program türüne göre değişir.

  • Tezli yüksek lisans programlarında tez yazmak zorunludur.
  • Tezsiz programlarda tez yerine dönem projesi hazırlanır.

Tezli programda tez tamamlanmadan mezuniyet mümkün değildir. Ayrıca doktora başvurusu yapmak isteyen öğrenciler için genellikle tezli program mezuniyeti şarttır.

Bu nedenle program tercihi yapılırken kariyer hedefleri dikkate alınmalıdır. Akademik kariyer planlayan öğrenciler için tezli program, sektörel uzmanlık hedefleyen profesyoneller içinse tezsiz program daha uygun bir tercih olabilir.

Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Arasındaki Farklar

Yüksek lisans programları iki ana başlık altında toplanır: tezli ve tezsiz.

Tezli programlar daha çok akademik araştırmaya odaklanırken; tezsiz programlar sektörel bilgi ve uygulama ağırlıklıdır. İki program arasındaki temel farkları aşağıdaki tabloda karşılaştırmalı olarak görebilirsiniz:

Karşılaştırma KriteriTezli Yüksek LisansTezsiz Yüksek Lisans
SüreGenellikle 4 yarıyıl (2 yıl)Genellikle 2–3 yarıyıl
Mezuniyet ŞartıDers + tez savunmasıDers + dönem projesi
OdakAkademik araştırma, bilimsel katkıSektörel uygulama, mesleki uzmanlık
Doktoraya GeçişDoğrudan başvurulabilirGenellikle uygun değildir
Kimler İçin Uygun?Akademisyen olmak isteyenler, araştırmacılarKariyerinde uzmanlaşmak isteyen profesyoneller

Yüksek lisans süreci hakkında daha detaylı bilgi için şu yazımıza da göz atabilirsiniz: Yüksek Lisans Nedir? Nasıl Yapılır? Tezli–Tezsiz Eğitim Seçenekleri

Işık Üniversitesi Tezli–Tezsiz Programları

Işık Üniversitesi lisansüstü eğitim kapsamında hem tezli hem de tezsiz yüksek lisans programları sunmaktadır.

Farklı enstitüler bünyesinde sunulan programlar sayesinde öğrenciler:

  • Akademik kariyer hedefliyorsa tezli,

  • Sektörel uzmanlık hedefliyorsa tezsiz

programları tercih edebilir.

Program içerikleri, başvuru koşulları ve güncel kontenjan bilgileri için Enstitü sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Tez Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tez kaç sayfa olur?

Alan ve üniversiteye göre değişmekle birlikte yüksek lisans tezleri genellikle 80–150 sayfa arasındadır. Doktora tezleri ise çoğunlukla daha kapsamlıdır. Ancak önemli olan sayfa sayısı değil, araştırmanın niteliği ve bilimsel katkısıdır.

Tez yazmak zor mu?

Planlı çalışıldığında ve danışmanla düzenli iletişim kurulduğunda yönetilebilir bir süreçtir. Zamanı doğru planlamak sürecin en kritik unsurudur.

Tez yazımı ne kadar sürer?

Tezli yüksek lisans programlarında ders aşamasının ardından tez aşaması genellikle iki ila dört yarıyıl arasında tamamlanır. Konunun kapsamı, veri toplama süreci ve danışman geri bildirimleri toplam süreyi etkileyen başlıca etmenlerdir.

Tezli programdan tezsiz programa geçiş yapılabilir mi?

Bu durum üniversitenin ilgili enstitü yönetmeliklerine bağlıdır. Geçiş koşulları, kontenjan ve ders intibakı hakkında kesin bilgi için ilgili enstitünün öğrenci işleri birimine başvurulması önerilir.

Tez konusu nasıl seçilir?

İlgi duyulan, literatürde karşılığı bulunan ve araştırılabilir konular tercih edilmelidir. YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden alanınızdaki mevcut çalışmaları inceleyerek özgün bir konu belirleyebilirsiniz. Danışman desteği bu aşamada oldukça önemlidir.

Tez savunması nedir?

Tez savunması, öğrencinin hazırladığı tezi belirlenen jüri önünde sözlü olarak sunduğu ve sorulara yanıt verdiği değerlendirme aşamasıdır. Başarılı bulunan tezler kabul edilerek mezuniyet süreci tamamlanır.

Yayınlanma Tarihi: 13.04.2026Güncellenme Tarihi: 13.04.2026

GANO Nedir, YANO Nedir? Not Ortalaması Nasıl Hesaplanır?

İçerik Haritası

GANO nedir, YANO nedir, GNO ne demek? Üniversite not ortalaması hesaplama nasıl yapılır, harf notlarının 4'lük sistemdeki karşılıkları nelerdir? Mezuniyet için GANO kaç olmalı, düşük ortalamayı nasıl yükseltebilirsiniz? Bu rehberde tüm soruların yanıtlarını somut örneklerle bulabilirsiniz.

GANO Nedir? (Genel Akademik Not Ortalaması)

GANO nedir? Açılımı Genel Akademik Not Ortalaması (bazı kurumlarda GNO nedir olarak da sorulur) olan bu değer, bir öğrencinin üniversiteye başladığı ilk günden itibaren aldığı tüm derslerin ağırlıklı ortalamasını ifade eder. GANO, öğrencinin toplam akademik performansının bir aynasıdır ve genellikle 4,00'lük sistem üzerinden değerlendirilir.

Uluslararası kaynaklarda GANO'nun karşılığı GPA (Grade Point Average) olarak geçer. Erasmus+, yurt dışı yüksek lisans veya staj başvurularında GPA olarak istenen değer, esasen GANO'nuzun 4'lük sistemdeki karşılığıdır.

YANO Nedir? (Yarıyıl Akademik Not Ortalaması)

YANO nedir? Yarıyıl Akademik Not Ortalaması anlamına gelen YANO, öğrencinin sadece kayıtlı olduğu o dönem (güz veya bahar) içerisindeki ders başarısını gösterir. O dönem aldığınız derslerin notlarının, derslerin kredi yükleriyle (AKTS) ağırlıklandırılmasıyla elde edilir.

GANO ve YANO Arasındaki Farklar Nelerdir?

Her iki kavram da başarıyı ölçse de kapsadıkları süreler farklıdır:

Kriter

YANO

GANO

KapsamSadece bir dönemi kapsarTüm dönemlerin kümülatif toplamıdır
HesaplamaHer dönem sıfırdan hesaplanırÖnceki dönemlerin üzerine eklenerek ilerler
EtkiAnlık performansı yansıtırUzun vadeli akademik başarıyı gösterir
Kullanım AlanıDönemlik değerlendirme, sınamalı öğrenci tespitiMezuniyet, burs, Erasmus+, ÇAP başvuruları

Bir dönem düşük YANO almak GANO'yu olumsuz etkileyebilir; ancak sonraki dönemlerde yüksek YANO değerleri elde ederek GANO'nuzu toparlama şansınız her zaman vardır.

Harf Notları ve 4'lük Sistem Karşılıkları

Üniversite not ortalaması hesaplama işleminde harf notlarının sayısal karşılıklarını bilmek gerekir. Türkiye'deki üniversitelerde yaygın olarak kullanılan harf notu sistemi aşağıdaki gibidir:

Harf Notu

Katsayı

100'lük Karşılık

Anlamı

AA

4,00

90–100

Pekiyi

BA

3,50

85–89

İyi-Pekiyi

BB

3,00

80–84

İyi

CB

2,50

75–79

Orta-İyi

CC

2,00

70–74

Orta

DC

1,50

60–69

Şartlı Geçer

DD

1,00

50–59

Şartlı Geçer

FF

0,00

0–49

Başarısız

Not: Bu tablo genel bir referanstır. Her üniversitenin kendi yönetmeliğinde küçük farklılıklar bulunabilir. Işık Üniversitesi not sistemi için güncel bilgilere Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS) üzerinden ulaşabilirsiniz.

Üniversite Not Ortalaması Hesaplama Nasıl Yapılır?

Üniversite not ortalaması hesaplama işlemi, derslerin kredi saatleri ile harf notlarının sayısal karşılıklarının çarpılmasıyla gerçekleştirilir.

GANO Hesaplama Formülü

  1. Her dersin harf notu karşılığı belirlenir (örneğin AA = 4,00; BB = 3,00).

  2. Harf notu katsayısı ile o dersin AKTS kredisi çarpılır.

  3. Çıkan tüm sonuçlar toplanır ve toplam AKTS kredisine bölünür.

GANO = (Ders Katsayısı × AKTS) Toplamı / Toplam AKTS

GANO Hesaplama Örneği

Bir öğrencinin dönem boyunca aldığı üç dersi aşağıdaki tabloda inceleyelim:

Ders

AKTS

Harf Notu

Katsayı

Ağırlıklı Puan

Matematik I

6

BA

3,50

21,00

İngilizce

4

AA

4,00

16,00

İşletmeye Giriş

5

CB

2,50

12,50

Toplam

15

 

 

49,50

GANO = 49,50 / 15 = 3,30

Önemli: GANO hesaplama yapılırken alttan alınan veya tekrar edilen derslerin en son notları dikkate alınır. Bu sayede not yükseltme yaparak GANO'nuzu iyileştirmeniz mümkündür.

Mezuniyet ve Dönem Geçme İçin Ortalamalar Kaç Olmalı?

Üniversitelerin yönetmeliklerine göre bu şartlar değişebilse de genel standartlar şöyledir:

  • Dönem Geçme: Bir sonraki dönemden ders alabilmek veya üst sınıfa geçebilmek için GANO'nun genellikle en az 2,00 olması beklenir.

  • Mezuniyet Şartı: Bir öğrencinin İşletme veya Yazılım Mühendisliği gibi bölümlerden mezun olabilmesi için tüm derslerini başarıyla tamamlaması ve GANO'sunun en az 2,00 olması şarttır.

  • Sınamalı Öğrenci: GANO'su 2,00'ın altına düşen öğrenciler, birçok üniversitede sınamalı (koşullu) öğrenci statüsüne alınır ve yalnızca GANO yükseltme amaçlı ders alabilir.

  • Onur / Yüksek Onur: Mezuniyet GANO'su 3,00–3,49 arasında olan öğrenciler genellikle Onur Belgesi, 3,50 ve üzeri öğrenciler ise Yüksek Onur Belgesi almaya hak kazanır.

GANO ve YANO Nereden Görüntülenir?

Öğrenciler güncel not ortalamalarını üniversitelerinin Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS) üzerinden veya her dönem sonunda aldıkları Transkript (Not Döküm Belgesi) aracılığıyla görüntüleyebilirler. Transkript, öğrencinin eğitim hayatı boyunca aldığı tüm dersleri, notları ve kredi bilgilerini gösteren resmi bir belgedir; iş başvurularında ve lisansüstü eğitim süreçlerinde sıklıkla talep edilir.

Işık Üniversitesi'nde Akademik Başarı ve Kariyer

Işık Üniversitesi olarak öğrencilerimizin akademik gelişimini yakından takip ediyoruz. Psikoloji programından Bilgisayar Mühendisliği bölümüne kadar tüm alanlarda, yüksek GANO hedeflerinize ulaşmanız için yanınızdayız.

Yüksek bir GANO, sadece mezuniyet için değil; Erasmus+ hareketliliği, Çift Anadal (ÇAP), Yan Dal programları ve lisansüstü eğitim başvurularında size kapıları açan en önemli kriterlerden biridir. Akademik danışmanlık hizmetlerimiz ve kariyer merkezimiz aracılığıyla, GANO'nuzu yüksek tutmanın stratejilerini birlikte planlayabilirsiniz.

GANO ile AGNO aynı şey midir?

Evet, AGNO (Ağırlıklı Genel Not Ortalaması) ve GANO (Genel Akademik Not Ortalaması) temelde aynı hesaplama yöntemini kullanır. Farklı üniversiteler farklı kısaltmaları tercih edebilir; ancak ikisi de öğrencinin genel ağırlıklı not ortalamasını ifade eder.

GANO kaç olmalı? Minimum kaç ile mezun olunur?

Çoğu üniversitede mezuniyet için minimum GANO 2,00'dır. Ancak burs, ÇAP veya lisansüstü başvuruları için genellikle 2,50 ve üzeri bir ortalama beklenir.

GANO düşükse ne yapılabilir?

Daha önce düşük not aldığınız dersleri tekrar alarak not yükseltme yapabilirsiniz. Tekrar edilen derslerde alınan en son not, GANO hesaplamasına dahil edilir. Ayrıca seçmeli derslerde stratejik tercihler yaparak ortalamanızı destekleyebilirsiniz.

DC ve DD notu ile geçilen dersler ne anlama gelir?

DC ve DD notları "şartlı geçer" anlamına gelir. Mezuniyet aşamasında GANO'nuz 2,00'ın üzerindeyse bu derslerden geçmiş sayılırsınız. Ancak GANO 2,00'ın altına düşerse, şartlı geçtiğiniz dersleri tekrar almanız gerekebilir.

GPA nedir, GANO ile farkı var mı?

GPA (Grade Point Average) uluslararası alanda kullanılan terimdir ve Türkiye'deki GANO'nun İngilizce karşılığıdır. Hesaplama yöntemi aynıdır; yurt dışı başvurularınızda GANO'nuzu doğrudan GPA olarak belirtebilirsiniz.

Yayınlanma Tarihi: 18.03.2026Güncellenme Tarihi: 13.05.2026

Çift Anadal ve Yan Dal Programı Nedir? Farkları ve Avantajları

İçerik Haritası

Üniversite hayatında akademik gelişiminizi bir adım ileriye taşımak istiyorsanız çift anadal programı (ÇAP) ve yan dal programı en güçlü seçenekler arasındadır. Bu rehberde çift anadal nedir, yan dal programı nedir, aralarındaki temel farklar nelerdir, başvuru şartları nasıl belirlenir ve Işık Üniversitesi öğrencilerine sunulan olanaklar nelerdir gibi soruları kapsamlı şekilde ele alıyoruz.

Çift Anadal Nedir? (ÇAP)

ÇAP nedir? Açılımı Çift Anadal Programı olan bu sistem, ana lisans programında yüksek başarı gösteren öğrencilerin, aynı zamanda ikinci bir lisans programına devam ederek iki ayrı diploma ile mezun olmalarını sağlayan akademik bir programdır.

Örneğin, işletme okuyan bir öğrenci iktisat alanındaki dersleri de başarıyla tamamlayarak her iki programdan diploma almaya hak kazanabilir. ÇAP, 24.04.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan YÖK yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmektedir ve her üniversite kendi bünyesinde çift anadal programı uygulamasına ilişkin kuralları belirleyen bir yönerge yayımlar.

Çift anadal programına yalnızca aynı yükseköğretim kurumu bünyesindeki programlar arasında başvuru yapılabilir. Lisans öğrencileri diğer lisans programlarına, önlisans öğrencileri ise diğer önlisans programlarına çift anadal başvurusunda bulunabilir. Son düzenlemelerle birlikte bir lisans öğrencisinin önlisans programında çift anadal yapabilmesi de mümkün hâle gelmiştir.

Yan Dal Programı Nedir?

Yan dal programı nedir? Çift anadaldan farklı olarak, ana dalınızın yanında başka bir bölümün sınırlı sayıdaki derslerini alarak o alanda uzmanlık sertifikası alma sürecidir. Yan dalda ikinci bir diploma verilmez; ancak CV'nizde ilgili alanda yetkinliğinizi kanıtlayan bir belge sunar.

Yan dal, çift anadala kıyasla daha az ders yükü gerektirdiği için akademik ve sosyal dengeyi korumak isteyen öğrenciler açısından cazip bir alternatiftir. Bununla birlikte yan dal sertifikası YÖKSİS sistemine yansıtılmadığından e-Devlet üzerinden görünmez; belge doğrudan üniversite tarafından düzenlenir.

Çift Anadal ile Yan Dal Arasındaki Farklar

ÇAP ve yan dal sıklıkla birbiriyle karıştırılan iki farklı programdır. Aşağıdaki tablo, iki program arasındaki temel farkları özetlemektedir:

Kriter

Çift Anadal (ÇAP)

Yan Dal

Kazanımİkinci lisans diplomasıUzmanlık sertifikası
Ders Yüküİkinci bölümün tüm dersleriBelirli sayıda seçili dersler
Minimum GNO (Genel)4 üzerinden 3,00 (üst %20)4 üzerinden 2,50
Başvuru DönemiEn erken 3., en geç 5. yarıyılEn erken 3., en geç 5-6. yarıyıl
Aynı Anda Yapılabilir mi?İkinci ÇAP yapılamazÇAP ile birlikte yapılabilir
Kredi SayısıOldukça yüksek (tüm müfredat)Daha düşük (sınırlı dersler)

Kısaca özetlemek gerekirse: çift anadal, ikinci bir bölümden tam diploma almayı hedefleyen öğrenciler için idealdir. Yan dal ise belirli bir alanda ek yetkinlik kazanmak isteyen ancak daha esnek bir yapı arayanlar için uygundur.

Çift Anadal Şartları ve Başvuru Koşulları

Çift anadal nasıl yapılır sorusunun cevabı, öğrencinin akademik disiplinine bağlıdır. Standart yönetmeliklerin ötesinde, başvuru anında adayların sağlaması gereken kritik başarı kriterleri şunlardır:

  • GNO Şartı: Başvuru anında anadal diploma programındaki genel not ortalamasının (GNO) en az 2,72 olması gerekir.
  • Başarı Sıralaması: Öğrencinin, anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibarıyla en üst %20'lik dilimde yer alması şarttır.
  • Ders Tamamlama: Çift anadal programına başvurabilmek için öğrencinin başvurduğu yarıyıla kadar anadal programında aldığı tüm dersleri başarıyla tamamlamış olması (alttan dersi olmaması) gerekir.

Üst %20 şartını sağlayamayan öğrenciler, çift anadal yapmak istedikleri programın o yılki merkezi sınav taban puanından daha yüksek bir ÖSYS puanına sahip olmaları durumunda başvuru yapabilir. Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan bölümlerde ise adayın ilgili yetenek sınavında da başarılı olması beklenir.

Başvuru Süreci Nasıl İşler?

Çift anadal başvurusu belirli bir takvim çerçevesinde gerçekleştirilir. Genel olarak süreç şu adımlardan oluşur:

  1. Başvurular genellikle dönem başlarında üniversitenin öğrenci bilgi sistemi (OBS/OİS) üzerinden veya ilgili bölüm başkanlığına dilekçe ile yapılır.
  2. Onaylı transkript, ilk %20'lik başarı sıralamasında olduğuna dair belge ve ÖSYS puan çıktısı başvuruya eklenir.
  3. Başvurular, ilgili bölüm ve fakülte kurulları tarafından değerlendirilir; kontenjan dahilinde kabul yapılır.
  4. Kontenjan dolması hâlinde en yüksek GNO'ya sahip adaylar öncelikli olarak yerleştirilir; eşitlik durumunda ÖSYS puanı dikkate alınır.

4 yıllık lisans programlarında en erken 3. yarıyıl, en geç 5. yarıyıl başında başvuru yapılabilir. 2 yıllık önlisans programlarında ise en erken 2. yarıyıl, en geç 3. yarıyıl başında başvuru kabul edilir.

Çift Anadal Programında Devam ve İptal Koşulları

Çift anadal programına kabul edildikten sonra da belirli akademik kriterlerin korunması gerekir. GNO, tüm çift anadal öğrenimi süresince bir defaya mahsus olmak üzere 2,50'ye kadar düşebilir. Ancak genel not ortalaması ikinci kez 2,72'nin altına inerse öğrencinin ikinci anadal programından kaydı silinir.

Ayrıca çift anadal programından iki yarıyıl üst üste ders almayan öğrencinin de ikinci anadal kaydı iptal edilir. Anadal programından mezuniyet hakkını elde eden fakat çift anadal programını bitiremeyen öğrencilere, kayıt tarihinden itibaren 2547 sayılı Kanun'un ilgili maddelerinde belirtilen azami süre tanınır.

Çift Anadal Yapmanın Avantajları

ÇAP, yoğun bir akademik süreç olsa da öğrencilere hem kariyer hem de kişisel gelişim açısından önemli fırsatlar sunar:

  • Çift diploma avantajı: Mezuniyette iki ayrı lisans diploması almak, iş başvurularında ve CV'de ciddi bir fark yaratır. İki farklı disiplinde yetkinlik, işverenler tarafından çok yönlü bir profil olarak değerlendirilir.
  • Geniş kariyer seçenekleri: İki farklı alanda eğitim almış olmak, kariyer yolunda daha fazla kapı açar. Özellikle disiplinler arası pozisyonlarda (örneğin mühendislik + işletme, psikoloji + pazarlama gibi) güçlü bir aday profili oluşturur.
  • Güçlü akademik ve sosyal ağ: İki farklı bölümden akademisyen ve öğrenci çevresiyle tanışma fırsatı, hem bilgi alışverişi hem de profesyonel ağ açısından değerli bir kazanımdır.
  • Yaratıcı ve yenilikçi düşünce: Farklı disiplinlerin bakış açılarını birleştirmek, problem çözme ve yenilikçi proje geliştirme kapasitesini artırır.

Işık Üniversitesi'nde ÇAP ve Yan Dal Olanakları

Işık Üniversitesi, öğrencilerinin farklı disiplinlerde kendilerini geliştirmesini teşvik eder. Üniversitemizdeki Çift Anadal ve Yan Dal Programları ile akademik sınırlarınızı zorlayabilir, geleceğinizi çok yönlü inşa edebilirsiniz.

Işık Üniversitesi öğrencileri, başvuru süreçleri ve güncel kontenjan bilgileri için Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı ile iletişime geçebilir veya üniversitenin resmi web sitesindeki duyuruları takip edebilir.

Çift anadal kaç yıl sürer?

Başarılı bir öğrenci çift anadal programını normal öğrenim süresi içinde (genellikle 4 yıl) tamamlayabilir. Ancak iki programın ders yükünü eş zamanlı yürütmek zorlayıcı olabileceğinden, bazı öğrenciler için süre uzayabilir. Azami süre, 2547 sayılı Kanun'da belirtilen sınırlar çerçevesinde belirlenir.

Çift anadal yapmak ücretli midir?

Devlet üniversitelerinde çift anadal programı genellikle ücretsizdir. Vakıf üniversitelerinde ise ücret politikası kurumdan kuruma değişir; bazı vakıf üniversiteleri ücretsiz sunarken, bazıları burslu ücret ya da tam ücret uygulayabilir. Işık Üniversitesi'ndeki güncel ücret bilgisi için Öğrenci İşleri ile iletişime geçmeniz önerilir.

Aynı anda birden fazla çift anadal yapılabilir mi?

Hayır. Aynı anda iki ayrı çift anadal programına kayıt olmak mümkün değildir. Ancak bir çift anadal programıyla eş zamanlı olarak bir yan dal programına kayıt yaptırılabilir.

Çift anadaldaki başarısızlık ana dalı etkiler mi?

Hayır. İkinci anadal programındaki başarı durumu veya alınan notlar, öğrencinin birinci anadal programındaki mezuniyetini ve genel not ortalamasını etkilemez. Çift anadal programından çıkarılan öğrencilerin ikinci anadal programında geçtikleri dersler, anadal transkriptinde ve diploma ekinde gösterilir.

GNO düşerse ne olur?

Çift anadal süresince GNO bir defaya mahsus olmak üzere 2,50'ye kadar düşebilir. Ancak ikinci kez 2,72'nin altına inerse öğrencinin çift anadal kaydı silinir. Bu nedenle akademik performansın sürdürülebilir şekilde korunması büyük önem taşır.

Çift anadal programını bırakmak mümkün müdür?

Evet. Öğrenci yazılı olarak ilgili birimlere başvurarak çift anadal programından kendi isteğiyle ayrılabilir. Bu durumda ikinci anadal programında alınan ve başarıyla geçilen dersler, senato kararına göre değerlendirilir.

Çift anadal programına devam ederken yüksek lisansa başvurabilir miyim?

Evet. Lisans anadal programını tamamlayan bir öğrenci, çift anadal programına devam ederken aynı zamanda bir yüksek lisans programına kayıt yaptırabilir.

Yan dal sertifikası e-Devlet'te görünür mü?

Hayır. Yan dal programı bir sertifika programı olduğundan, YÖKSİS sistemine yansıtılmamaktadır. Dolayısıyla e-Devlet üzerinden yan dal öğrencilik durumu veya mezuniyet bilgisi görünmez. Sertifika doğrudan üniversite tarafından düzenlenir.

Yayınlanma Tarihi: 16.03.2026Güncellenme Tarihi: 16.03.2026

Üniversite Yaz Okulu Nedir? Şartlar ve Başvuru Rehberi

İçerik Haritası

Yaz okulu nedir? Üniversitelerin normal eğitim-öğretim yılı dışında, genellikle Temmuz ve Ağustos aylarını kapsayan, yaklaşık 4 ila 7 hafta süren yoğunlaştırılmış eğitim programıdır. Resmi adıyla "yaz öğretimi" olarak anılan bu dönemde verilen dersler, normal dönemdeki derslerle aynı içeriğe ve AKTS kredisine sahiptir; ancak süre kısıtlı olduğu için haftalık ders saatleri daha yoğundur.

Yaz okulu, güz ve bahar yarıyıllarının ardından gelen üçüncü bir eğitim penceresi olarak düşünülebilir. Ancak akademik mevzuat açısından ayrı bir yarıyıl sayılmaz; dolayısıyla öğrencinin toplam öğrenim süresine ek bir dönem olarak eklenmez.

Kimler Yaz Okuluna Gider?

Yaz okulu sadece "dersi zayıf olanlar" için değildir. Bu programa şu profildeki öğrenciler sıklıkla başvurur:

  • Alttan Dersi Olanlar: Başarısız olduğu dersi vererek üst sınıfa eksiksiz geçmek isteyenler.
  • Not Yükseltmek İsteyenler: Geçtiği halde düşük not aldığı (DC, DD gibi) bir dersi tekrar alıp genel not ortalamasını (GNO) artırmak isteyenler.
  • Üstten Ders Alanlar: Mezuniyetini bir dönem veya bir yıl erkene çekmek isteyen başarılı öğrenciler.
  • Çift Anadal ve Yan Dal Öğrencileri: Ek programlarının ders yükünü hafifletmek ve okulu uzatmadan tamamlamak isteyenler.
  • Lisans ve Ön Lisans Öğrencileri: Akademik takvime göre uygun olan tüm kademelerdeki öğrenciler bu imkândan faydalanabilir.

Yaz Okulu Nasıl İşler? Süre, Devam ve Notlandırma

Yaz okulunun işleyişi normal dönemle büyük ölçüde aynıdır; ancak sıkıştırılmış takvim nedeniyle bazı farklar vardır. İşte öğrencilerin bilmesi gereken temel noktalar:

  • Süre: Yaz öğretimi, üniversitenin senato kararına bağlı olarak 4 ila 7 hafta arasında sürer. Normal dönemde 14 haftada işlenen ders içeriği bu süreye sığdırıldığı için haftalık ders saatleri artırılır.
  • Devam Zorunluluğu: Normal dönemdeki gibi yaz okulunda da derslere devam zorunluluğu bulunur. Devamsızlık sınırını aşan öğrenciler sınava girme hakkını kaybeder.
  • Notlandırma: Ara sınav (vize) ve dönem sonu sınavı (final) uygulanır. Notlandırma sistemi, harf notu aralıkları ve GNO’ya etkisi standart dönemlerle aynıdır.
  • Dersin Açılma Şartı: Bir dersin yaz okulunda açılabilmesi için belirli sayıda öğrencinin (genellikle 10–20 kişi) o derse kayıt yaptırması gerekir. Yeterli talep olmazsa ders açılmayabilir ve ödenen ücret iade edilir.
  • Mazeret Sınavı: Yaz öğretiminde mazeret sınavı hakkı genellikle kullanılamaz. Bu nedenle sınav tarihlerinin dikkatle takip edilmesi büyük önem taşır.

Başka Üniversiteden Yaz Okulu Alma Şartları

Öğrenciler bazen kendi üniversitelerinde açılmayan dersler için farklı kurumlara başvurmak isteyebilirler. Başka üniversiteden yaz okulu alma şartları genel olarak şöyledir:

  1. Ders Eşdeğerliği: Alınacak dersin içeriğinin ve AKTS kredisinin, kendi üniversitenizdeki dersle uyumlu olması gerekir.
  2. Akademik Onay: Kendi fakülte yönetim kurulunuzdan veya bölüm başkanlığınızdan önceden yazılı onay almanız şarttır. Onay alınmadan farklı bir kurumdan alınan dersler geçersiz sayılır.
  3. Puan Şartı: Bazı üniversiteler, misafir gidilecek okulun taban puanının kendi puanından yüksek veya eşit olmasını şart koşabilir. Bu kural, öğrencinin kayıt yaptırdığı yıldaki taban puanı esas alınarak değerlendirilir.

Önemli not: Kendi üniversitenizde aynı ders açılmışsa, başka bir kurumdan almanıza genellikle izin verilmez. Farklı üniversiteden ders alma hakkı, çoğunlukla o dersin kendi okulunuzda açılmadığı durumlar için geçerlidir.

Misafir Öğrenci Başvuru Süreci Adım Adım

Farklı bir üniversitede yaz okuluna misafir öğrenci olarak katılmak istiyorsanız, aşağıdaki adımları izlemeniz gerekir:

  1. Almak istediğiniz dersin ders içeriğini ve AKTS bilgisini, gitmek istediğiniz üniversitenin web sitesinden temin edin.
  2. Bu bilgileri kendi bölüm başkanlığınıza ileterek ders eşdeğerliği (intibak) onayı talep edin.
  3. Bölüm başkanlığının uygun görüşünün ardından fakülte yönetim kurulu kararını bekleyin.
  4. Onay belgesiyle birlikte gideceğiniz üniversitenin yaz okulu misafir öğrenci kaydını yapın ve ücret ödemesini tamamlayın.
  5. Yaz okulu sonunda aldığınız transkripti kendi üniversitenizin öğrenci işleri birimine teslim ederek ders intibakını yaptırın.

Yaz Okulunda Kaç Ders Seçilebilir?

Genellikle öğrenciler en fazla 3 ders veya üniversite senatosu tarafından belirlenen belirli bir AKTS sınırı (örneğin 15–20 kredi) dahilinde ders seçebilirler. Mezuniyet aşamasındaki öğrencilere bazı üniversiteler ek ders hakkı tanıyabilir.

Yaz Okulu Ücretli midir?

Evet, hem vakıf hem de devlet üniversiteleri yaz okulu için "yaz öğretimi ücreti" adı altında ders veya kredi başına ücret talep eder. Ücretler üniversiteden üniversiteye farklılık gösterir. Devlet üniversitelerinde ücret hesaplaması YÖK’ün belirlediği usul ve esaslara göre, yıllık öğretim ücretinin belirli bir katsayıya bölünmesiyle yapılır.

Yaz Okulunda Sınav Var mı?

Kesinlikle. Normal dönemdeki gibi ara sınav (vize) ve genel sınav (final) süreçleri uygulanır. Notlandırma sistemi de standart dönemlerle aynıdır. Ancak yaz okulunda mazeret sınavı hakkı çoğu üniversitede bulunmadığından, sınav tarihlerinin dikkatle takip edilmesi gerekir.

Yaz Okulunda DD ve DC Notu Geçer mi?

Bu durum öğrencinin genel not ortalamasına bağlıdır. GNO’su 2.00 ve üzerinde olan öğrencilerde DD ve DC notları başarılı sayılır. Ancak yaz okulunda alınan DD ve DC notları, GNO 2.00’ın altındaysa başarısız olarak değerlendirilir. Bu nedenle yaz okuluna girerken mevcut ortalamanızı mutlaka kontrol edin.

Yaz Okulunda Devam Zorunluluğu Var mı?

Evet, yaz okulunda da normal dönemdeki gibi derslere devam zorunluluğu geçerlidir. Derslerin sıkıştırılmış takvimde işlendiği düşünülürse, bir haftalık devamsızlık bile devamsızlık sınırını aşmanıza neden olabilir. Devamsızlık sınırını geçen öğrenciler final sınavına giremez.

Yaz Okulu Online mı, Yüz Yüze mi?

Eğitim şekli üniversiteden üniversiteye değişir. Çoğu üniversite yaz okulunu yüz yüze yürütürken, bazı kurumlar çevrimiçi veya hibrit seçenekler de sunmaktadır. Kayıt öncesinde tercih ettiğiniz üniversitenin yaz okulu eğitim formatını kontrol etmeniz önerilir.

Seçtiğim Ders Açılmazsa Ne Olur?

Bir dersin açılabilmesi için genellikle 10 ila 20 öğrencinin kayıt yaptırması gerekir. Yeterli talep oluşmazsa ders açılmaz ve ödediğiniz ücret iade edilir. Ders açılmaması durumunda, kesin kayıt tarihleri içinde başka bir derse geçiş yapabilir veya farklı bir üniversitenin yaz okulunu değerlendirebilirsiniz.

Işık Üniversitesi’nde Yaz Okulu Olanakları

Işık Üniversitesi, öğrencilerinin akademik başarılarını desteklemek amacıyla zengin bir yaz okulu programı sunmaktadır. İster Yazılım Mühendisliği ister İşletme öğrencisi olun, yaz dönemini verimli kullanarak eğitiminizi planlayabilirsiniz.

Işık Üniversitesi Yaz Okulu takvimi, açılan dersler ve kayıt prosedürleri hakkında en güncel bilgilere resmi Yaz Öğretimi sayfasından ulaşabilirsiniz.

 

Yayınlanma Tarihi: 13.03.2026Güncellenme Tarihi: 13.05.2026

Taban Puan Nedir? Kontenjan Rehberi 2026

İçerik Haritası

YKS sınavının ardından başlayan tercih dönemi, her adayın geleceğini şekillendiren kritik bir süreçtir. Bu süreçte en çok karşılaşılan kavramların başında taban puan, tavan puan ve kontenjan gelir. Bu kavramları doğru anlamak, tercih listenizi bilinçli ve stratejik bir şekilde oluşturmanın ilk adımıdır. Bu rehberde; taban puanın ne anlama geldiğini, nasıl hesaplandığını, tavan puan ve kontenjan kavramlarını, hangi yılın verisini baz almanız gerektiğini ve Işık Üniversitesi'nin güncel puan bilgilerine nasıl ulaşacağınızı bulabilirsiniz.

Taban Puan Nedir? Tercih Döneminin Anahtarı

Taban puan nedir? Bir üniversite programına bir önceki yıl yerleşen en düşük puanlı öğrencinin puanıdır. Yani o bölüme giren "sonuncu" kişinin yerleştirme puanı, o yılın taban puanını oluşturur. Tercih yaparken bu puanlar size o bölümün "puan çıtası" hakkında fikir verir.

Ancak unutulmamalıdır ki taban puanlar her yıl adayların ilgisine, sınavın zorluk derecesine ve toplam aday sayısına göre değişkenlik gösterir. Bu nedenle taban puanı tek başına kesin bir yerleşme garantisi olarak görmemek; başarı sıralaması ile birlikte değerlendirmek en doğru yaklaşımdır.

Kontenjan Ne Demek? Sayıların Tercihlere Etkisi

ÖSYM tercih kılavuzunu incelediğinizde her bölümün yanında bir sayı görürsünüz. Peki, kontenjan ne demek? Kontenjan, bir üniversite bölümünün o yıl kabul edebileceği maksimum öğrenci sayısıdır. Bu sayılar her yıl YÖK onayı ile belirlenir.

Kontenjanlar, taban puanların oluşumunda doğrudan rol oynar. Bir bölümün kontenjanı azsa ve talep çoksa, o bölümün puanı yükselme eğilimi gösterir. Tersi durumda ise kontenjan fazlaysa veya talep düşükse taban puan daha düşük kalabilir. Işık Üniversitesi bünyesindeki üniversite bölümleri arasından seçim yaparken kontenjan doluluk oranlarını incelemek, yerleşme ihtimalinizi daha doğru analiz etmenizi sağlar.

Taban Puanı Nasıl Hesaplanır? Bilinmeyen Dinamikler

Birçok öğrenci bu puanların sınavdan önce üniversiteler tarafından belirlendiğini düşünür; ancak bu bir yanılgıdır. Taban puanı nasıl hesaplanır? Süreç tamamen adayların YKS performansına ve tercihlerine bağlıdır:

• Örneğin; Işık Üniversitesi Psikoloji bölümü 60 kişilik bir kontenjana sahip olsun.

• Bu bölüme tercih listesinde yer veren ve puanı en yüksek olan 60 aday yerleştirilir.

• Yerleşen bu 60 kişi arasındaki en düşük puanlı adayın puanı, o yılın taban puanı olarak kayıtlara geçer.

Burada belirleyici olan üç temel faktör vardır: TYT ve AYT'deki net sayıları üzerinden hesaplanan yerleştirme puanı, adayların ortaöğretim başarı puanı (OBP) katkısı ve o bölümü tercih eden diğer adayların puan dağılımı. Sınavın zorluk derecesi de genel puan ortalamalarını doğrudan etkilediği için yıldan yıla taban puanlarda dalgalanma yaşanması normaldir.

Tavan Puan Nedir? En Yüksek Başarıyı Anlamak

Tavan puan nedir? Bir bölüme o yıl yerleşen en yüksek puanlı (yani birinci sıradan giren) öğrencinin puanıdır. Tavan puan, o bölümün ne kadar yüksek başarı diliminden öğrenci çektiğini ve akademik rekabetin seviyesini gösterir.

Taban puan ile tavan puan arasındaki fark, o bölüme yerleşen öğrencilerin puan aralığını ortaya koyar. Dar bir aralık, bölümün homojen bir başarı grubunu çektiğine; geniş bir aralık ise farklı puan dilimlerinden öğrenci aldığına işaret eder. ÖSYM'nin tercih kılavuzunda ve YÖK Atlas'ta her bölüm için hem taban hem de tavan puan bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Başarı Sıralaması mı, Taban Puan mı? Hangi Veriyi Baz Almalısınız?

Tercih döneminde adaylar genellikle bir önceki yılın taban puanlarını ve başarı sıralamalarını baz alır. Ancak sadece puan odaklı gitmek yanıltıcı olabilir. Sınavın zorluk seviyesi her yıl değiştiği için puanlar yükselse de düşse de sıralamalar daha sabit kalabilir.

Bu nedenle başarı sıralaması ile taban puanı birlikte değerlendirmek en güvenli yöntemdir. Örneğin, hedeflediğiniz bölümün son üç yıldaki taban sıralama trendi yükseliyorsa bu bölüm için daha yüksek bir sıralama hedeflemek stratejik olarak doğru olacaktır. Sadece tek bir yılın verisine bağlı kalmak yerine son iki-üç yılın verilerini karşılaştırmak, o bölümün genel eğilimini anlamanıza yardımcı olur.

Taban Puanı Olmayan Bir Üniversite Bölümü Var mıdır?

Evet, tercih kılavuzunda bazı bölümlerin karşısında puan görmeyebilirsiniz. Bunun iki temel sebebi vardır:

1. Yeni Açılan Bölümler: Eğer bir bölüm o yıl ilk kez öğrenci alıyorsa geçmişe dönük bir taban puanı yoktur. Bu tür bölümler, bazı adaylar için daha düşük puanla yerleşme fırsatı sunabilir.

2. Dolmayan Kontenjanlar: Bir önceki yıl kontenjanını tamamlayamayan bölümlerin taban puanı oluşmaz. Bu bölümleri, ilgili puan türünde barajı geçen tüm adaylar tercih edebilir. Bu durumda ek yerleştirme döneminde de bu bölümler için başvuru yapılabilir.

Işık Üniversitesi Puanlar ve Kontenjanlar Rehberi

Tercih listenizi hazırlarken hata payını en aza indirmek için güncel verilere ulaşmanız hayati önem taşır. Işık Üniversitesi'nin tüm lisans ve ön lisans programlarına ait güncel başarı sıralamaları, burs oranları ve sayısal veriler için Puanlar ve Kontenjanlar sayfamızı mutlaka ziyaret edin.

Ekonomi programından Yazılım Mühendisliği bölümüne kadar geniş yelpazedeki bölümlerimizi inceleyerek hedeflerinize en uygun tercihi yapabilirsiniz.

Yayınlanma Tarihi: 11.03.2026Güncellenme Tarihi: 13.05.2026

Abone ol