Hazırlık Sınavı Nedir? Geçme Notu ve Muafiyet Şartları

Hazırlık sınavı nedir?

Hazırlık sınavı, eğitim dili tamamen ya da kısmen yabancı dil (genellikle İngilizce) olan programlara yerleşen öğrencilerin, bölümlerine başlamadan önce yeterli dil düzeyine sahip olup olmadığını ölçen sınavdır. Bu sınavda başarılı olan öğrenciler hazırlık sınıfından muaf tutularak doğrudan bölümlerine başlar. Başarılı olamayanlar ise hazırlık (prep) eğitimi görmek durumundadır. Hazırlık sınavı, üniversitelerde çoğunlukla "yeterlik (proficiency) sınavı" ya da "muafiyet sınavı" olarak da adlandırılır.

Hazırlık sınavı türleri nelerdir?

Hazırlık sürecinde genellikle iki tür sınavla karşılaşırsınız:

• Seviye tespit / yerleştirme sınavı (placement): Öğrencinin mevcut yabancı dil düzeyini belirleyen sınavdır. Amacı, öğrencinin hazırlık eğitimine hangi seviyeden başlayacağını ya da yeterlik sınavına girip giremeyeceğini tespit etmektir.
• Yeterlik / muafiyet sınavı (proficiency): Öğrencinin bölümüne başlayabilecek dil düzeyine sahip olup olmadığını ölçen sınavdır. Bu sınavı geçen öğrenci hazırlıktan muaf olur. Yeterlik sınavı genellikle okuma, yazma ve dinleme becerilerini, bazı üniversitelerde ayrıca konuşmayı ölçer ve birden fazla oturumdan oluşabilir.

Hazırlık eğitimi alan öğrenciler için yıl sonunda yapılan yeterlik (exit) sınavı da bölüme geçişi belirleyen önemli bir aşamadır.

Hazırlık sınavında geçme notu kaç?

Hazırlık (yeterlik) sınavında geçme notu üniversiteden üniversiteye değişir. Bazı kurumlarda 100 üzerinden 60 olan bu sınır, bazı üniversitelerde 70'e kadar çıkabilir. Ayrıca birçok üniversitede seviye tespit sınavı için ayrı bir baraj puanı bulunur; bu barajı geçemeyen öğrenciler yeterlik sınavına giremeden doğrudan hazırlığa yerleştirilir. Kendi üniversiteniz için geçerli sınırları, üniversitenizin yabancı diller biriminin (ör. Yabancı Diller Okulu/Yüksekokulu) duyurularından öğrenmeniz en doğrusudur.

Hazırlık sınavı yerine hangi sınavlar kabul edilir?

Birçok üniversite, hazırlıktan muafiyet için uluslararası ya da ulusal geçerliliği olan dil sınavlarını kabul eder. En sık kabul edilen sınavlar arasında YDS, YÖKDİL, TOEFL, IELTS ve PTE Academic yer alır. Bu sınavlardan üniversitenin belirlediği düzeyde puan alan öğrenciler, hazırlık sınavına girmeden hazırlıktan muaf olabilir.

Belgelerin geçerlilik süresine de dikkat etmek gerekir: uluslararası sınavların geçerliliği genellikle 2 yıl, YDS ve e-YDS gibi ulusal sınavların geçerliliği ise 5 yıldır. Hangi sınavların ve hangi puanların kabul edildiği üniversite senatosu tarafından belirlenir. Bu nedenle güncel eşdeğerlik tablosunu üniversitenizin sayfasından kontrol etmelisiniz.

Hazırlık sınavını geçemezsem ne olur?

Sınavı geçemeyen öğrenciler hazırlık (prep) eğitimine başlar. Zorunlu hazırlık uygulanan, yani genellikle eğitim dili tamamen İngilizce olan programlarda öğrencinin bölümüne başlayabilmesi için hazırlığı ve yeterlik sınavını başarıyla tamamlaması gerekir.

İsteğe bağlı hazırlık uygulanan programlarda ise durum farklıdır. Bu öğrenciler ikinci yarıyıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamasalar bile kayıtlı oldukları programa devam edebilirler.

Zorunlu hazırlık için mevzuatta bir üst sınır bulunur: hazırlık sınıfı en fazla iki yıl (dört yarıyıl) içinde tamamlanmalıdır. Bu süre sonunda başarılı olamayan öğrencilerin ilgili programdan ilişiği kesilir. Ancak bu bir yol ayrımı değildir; bu durumdaki öğrenciler kendi üniversitelerinde öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilir ya da talep etmeleri hâlinde ÖSYM aracılığıyla Türkçe öğretim yapan programlara yerleştirilmek üzere başvurabilir.

Öğrencilerin sık sorduğu bir konu da hazırlığın mezuniyet süresini etkileyip etkilemediğidir. Yabancı dil hazırlık sınıfında geçen süre, lisans ve ön lisans programları için tanınan azami öğrenim süresine dahil edilmez. Bu ayrımın kendi programınız için nasıl uygulandığını üniversitenizin yönetmeliğinden kontrol etmeniz önemlidir.

Işık Üniversitesi'nde hazırlık sınavı nasıl işler?

FMV Işık Üniversitesi'nde eğitim dili İngilizcedir. İngilizce programlara yerleşen öğrenciler için hazırlık süreci, EAQUALS akreditasyonuna sahip Yabancı Diller Okulu (SFL) tarafından yürütülür. Üniversiteye yeni başlayan her öğrenci, İngilizce düzeyinin akademik çalışmalar için yeterli olduğunu ya kurumun kendi Yeterlik Sınavıyla ya da kabul edilen dış sınavlarla belgelemek durumundadır. Süreç şu adımlarla ilerler:

• İngilizce Yerleştirme Sınavı: 75 dakika süren, dilbilgisi, kelime bilgisi ve okuduğunu anlama becerilerini ölçen sınavdır. Bu sınavı geçen öğrenciler Yeterlik Sınavına girmeye hak kazanır; geçemeyenler doğrudan Hazırlık Programı'na başlar.
• İngilizce Yeterlik Sınavı: Yaklaşık 4 saat süren, okuma, dinleme, yazma ve konuşma becerilerinin her birini %25 ağırlıkla ölçen sınavdır. Sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki oturumda yapılır. 100 üzerinden en az 70 alan öğrenciler hazırlıktan muaf olur ve doğrudan fakültelerine başlar.
• İngilizce Hazırlık Programı (PREP): Yeterlik sınavında başarılı olamayan öğrenciler, düzeylerine göre ayrılmış track sistemiyle hazırlık programına devam eder.
• Çıkış Sınavı (Exit Exam): Ocak, Haziran ve Ağustos aylarında yapılır. Ocak sınavına yalnızca not ortalaması 70 ve üzeri olan, devamsızlık sınırını aşmamış Track 3 öğrencileri girebilir; Haziran sınavına ise devamsızlık sorunu olmayan tüm öğrenciler girebilir.

Hazırlıktan geçme koşulu iki aşamalıdır: dönem içi notlar geçme notunun %50'sini, Çıkış Sınavı ise diğer %50'sini oluşturur. Bu ikisinin ortalamasının en az 70 olması gerekir. Ayrıca Çıkış Sınavı notunun tek başına en az 65 olması şartı aranır. Haziran'daki Çıkış Sınavını geçemeyen öğrenciler sınavı Yaz Okulu sonunda tekrar alabilir.

Işık Üniversitesi'nde hazırlıktan muafiyet için kabul edilen sınavlar

Lisans öğrencileri, Yeterlik Sınavı veya Çıkış Sınavı dışında aşağıdaki sınavlardan geçerli puan alarak da hazırlıktan muaf olabilir:

Dikkat edilmesi gereken bir nokta: TOEFL ve PTE Academic sınavlarında yalnızca üniversiteler bünyesinde bulunan sınav merkezlerinden alınan sonuçlar kabul edilir. Sınav merkezinizi seçmeden önce bu şartı kontrol etmeniz önemlidir.

Güncel sınav takvimi, puanlar ve örnek sınavlar için Işık Üniversitesi Yabancı Diller Okulu sınavlar sayfasını inceleyebilirsiniz.

Hazırlık sınavı hakkında sıkça sorulan sorular

Hazırlık sınavı zorunlu mu?

Eğitim dili tamamen İngilizce olan programlarda hazırlık ve yeterlik sınavı genellikle zorunludur. İsteğe bağlı hazırlık uygulayan programlar da bulunur; bu ayrım programın diline ve üniversitenin kurallarına göre değişir.

Hazırlık kaç dönem sürer?

Hazırlık genellikle bir akademik yıl sürer. Öğrencinin seviye tespit sınavındaki düzeyine göre bu süre bir ya da iki yarıyıl olarak da uygulanabilir. Zorunlu hazırlıkta azami süre ise iki yıldır.

Hazırlıkta iki yıl üst üste kalırsam kaydım silinir mi?

Zorunlu hazırlık sınıfını iki yıl içinde tamamlayamayan öğrencilerin ilgili programdan ilişiği kesilir. Ancak bu öğrenciler kendi üniversitelerinde öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa kayıt yaptırabilir ya da ÖSYM aracılığıyla Türkçe öğretim yapan programlara yerleştirilmek üzere başvurabilir.

Hazırlıkta geçen süre mezuniyet süremi uzatır mı?

Yabancı dil hazırlık sınıfında geçen süre, ön lisans ve lisans programları için tanınan azami öğrenim süresinin dışında tutulur. Yani hazırlık, bölümünüz için tanınan süreden düşülmez.

Hazırlık sınavına girmeden muaf olunabilir mi?

Evet. Üniversitenin kabul ettiği YDS, YÖKDİL, TOEFL, IELTS gibi sınavlardan geçerli puana sahip öğrenciler, hazırlık sınavına girmeden hazırlıktan muaf olabilir. Belgenizin geçerlilik süresinin dolmamış olması gerektiğini unutmayın.