Üniversite hayatına adım attığınız andan itibaren ders seçimi, transkript inceleme veya Erasmus gibi konularda en sık duyacağınız terimlerin başında "AKTS" gelir. Peki, öğrencilerin akademik başarısını ve iş yükünü temsil eden AKTS nedir ve öğrenim hayatınızda neden bu kadar kritiktir?
Bu rehberimizde, ects nedir sorusundan mezuniyet için gereken kredi miktarına kadar tüm merak edilenleri detaylandırıyoruz.
AKTS Nedir?
AKTS nedir? Açılımı Avrupa Kredi Transfer Sistemi olan bu kavram, öğrencilerin aldıkları derslerin iş yükünü ifade eden sayısal bir değerdir. Sadece ders saatini değil; ödevler, projeler, laboratuvar çalışmaları ve sınav hazırlıkları gibi öğrencinin o ders için harcadığı tüm zamanı kapsar.
AKTS Ne İşe Yarar?
AKTS, bir yükseköğretim programındaki derslerin iş yükünü standart bir ölçüye bağlayarak üniversiteler arası denklik ve kredi transferi süreçlerini kolaylaştırır. Aynı zamanda mezuniyet için gerekli akademik yükün belirlenmesini sağlar ve öğrencilerin yurt içi ve yurt dışı üniversiteler arasında hareketliliğini mümkün kılar.
AKTS ile ECTS Aynı Şey midir? Farkları Nelerdir?
Evet, AKTS ve ECTS (European Credit Transfer and Accumulation System) aslında tamamen aynı sistemin Türkçe ve İngilizce karşılıklarıdır.
- AKTS: Türkçe karşılığıdır.
- ECTS: Uluslararası literatürdeki İngilizce adıdır.
Bu sistemin temel amacı, farklı ülkelerdeki üniversite eğitimlerinin birbirine entegre edilmesini ve öğrencilerin yatay geçiş veya değişim programlarında (Erasmus+) derslerinin saydırılmasını kolaylaştırmaktır.
AKTS Sistemi Neden Uygulanır?
AKTS, Avrupa ülkeleri arasında yükseköğretimde ortak bir standart oluşturmak amacıyla yürütülen Bologna Süreci kapsamında geliştirilmiştir. Bu süreç, üniversite programlarının karşılaştırılabilir hale gelmesini, akademik hareketliliğin artmasını ve diplomaların uluslararası geçerliliğe sahip olmasını hedefler.
AKTS sistemi sayesinde öğrenciler, yurt içi ve yurt dışı üniversiteler arasında yatay geçiş yapabilir, Erasmus programlarına katılabilir ve aldıkları dersleri başka kurumlarda saydırabilir.
AKTS Nasıl Hesaplanır?
Bir dersin AKTS değeri belirlenirken öğrencinin o dersi başarıyla tamamlaması için gereken ortalama "iş yükü" baz alınır.
AKTS hesaplaması yalnızca zorunlu ve seçmeli dersleri değil; tez, seminer, proje, alan çalışması ve benzeri program kapsamındaki tüm akademik çalışmaları da kapsayacak şekilde yapılır.
Genel kabul görmüş standarda göre, 1 AKTS yaklaşık 25–30 saatlik bir çalışma süresini temsil eder.
Örneğin; 5 AKTS’lik bir ders, bir dönem boyunca o ders için (ders saati dahil) yaklaşık 125–150 saat emek harcayacağınız anlamına gelir.
Dönemlik AKTS Sınırı ve Ders Seçimi Süreçleri
Her akademik dönemde öğrencilerin alabileceği standart kredi miktarı genellikle 30 AKTS’dir. Ancak öğrenciler;
- Not ortalamaları yüksekse "üstten ders alarak" bu sınırı artırabilirler.
- Alttan dersleri kalmışsa veya çift anadal (ÇAP) yapıyorlarsa daha fazla kredi yükü altına girebilirler.
- Öğrenciler hangi dersin kaç AKTS olduğunu, üniversitelerinin öğrenci bilgi sistemi (OBS) üzerinden veya bölümlerinin ders müfredat çizelgelerinden görebilirler.
Mezun Olmak İçin Kaç AKTS Gerekir?
Mezuniyet için tamamlanması gereken toplam AKTS miktarı program türüne göre değişiklik gösterebilmektedir. Uygulamada çoğu üniversitede ön lisans programları için genellikle 120 AKTS, lisans programları için 240 AKTS, tezsiz yüksek lisans programları için 60 AKTS, tezli yüksek lisans programları için 120 AKTS ve doktora programları için ise 240 AKTS tamamlanması gerekmektedir.
Örneğin dört yıllık bir lisans programında öğrenim gören bir öğrencinin, mezun olabilmesi için çoğu üniversitede toplamda yaklaşık 240 AKTS değerinde ders ve akademik çalışmayı başarıyla tamamlaması beklenir.
Yayınlanma Tarihi: 21.01.2026Güncellenme Tarihi: 21.01.2026